รายงานข้อมูลการทำแท้งในไทย · 2567–2569
สิ่งที่พักใจเห็น
จากผู้หญิงทำแท้ง 12,000 ราย
รายงานฉบับนี้รวบรวมสิ่งที่พักใจคลินิกสังเกตเห็นจากผู้หญิงที่เข้ามาใช้บริการกว่า 12,000 ราย ตั้งแต่ก่อนปี 2567 ถึงต้นปี 2569 ข้อมูลทั้งหมดเป็นสถิติรวมที่ไม่สามารถระบุตัวบุคคลได้
สิ่งที่พักใจเห็น — สรุป
- 61.4%ของคนทำแท้งคือแม่ที่มีลูกอยู่แล้วสอดคล้องกับ pattern ทั่วโลก ที่ผู้หญิงเลือกทำแท้งเพื่อไม่ให้มีลูกเพิ่ม
- 27.5 ปีอายุเฉลี่ยของผู้รับบริการวัยทำงาน ไม่ใช่วัยรุ่น — กลุ่ม 20–39 ปี รวมกัน 76% ของผู้รับบริการ
- 73%เหนื่อยล้า สุขภาพจิตทรุดในทุกมิติและความคิดฆ่าตัวตายสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญในวัยรุ่น (43.1% ในกลุ่ม ≤19 ปี เทียบกับ 19–27% ในวัยอื่น)
- 77 จว.กระจายครอบคลุมทั่วประเทศไม่ได้จำกัดแต่ในเขตเมือง — สะท้อนว่า telemedicine ช่วยลดข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการ
- 50.1%ระบุแฟน/สามีเป็นคนใกล้ชิดขณะที่พ่อ+พี่ชายรวมไม่ถึง 3% — สะท้อนปัญหาความสัมพันธ์และการสื่อสารในครอบครัว
อายุของผู้รับบริการ
n ≈ 8,400
ผู้รับบริการคือผู้หญิงวัยทำงาน ไม่ใช่วัยรุ่น
3.5%
6.5%
26.1%
27.0%
19.5%
11.5%
5.9%
สถานภาพการสมรส
n ≈ 8,400
ผู้หญิงที่มีคู่/แต่งงาน เป็นกลุ่มใหญ่กว่ากลุ่มโสด
44.2%
37.2%
13.2%
5.4%
จำนวนบุตรที่มีอยู่แล้ว
n ≈ 8,400
61.4% ของผู้รับบริการเคยเป็นแม่มาแล้ว ไม่ใช่ผู้หญิงที่ “พลาด” แต่เป็นแม่ที่ตัดสินใจไม่ขยายครอบครัว
38.6%
31.0%
20.8%
7.6%
2.0%
ข้อสังเกต
ตัวเลข 61.4% ที่มีบุตรอยู่แล้วของพักใจ สอดคล้องกับ pattern ทั่วโลก — ข้อมูลของ U.S. CDC (2019) พบว่า 60% ของผู้หญิงที่ทำแท้งในสหรัฐฯ มีลูกอย่างน้อย 1 คน และตัวเลขนี้คงที่มาตั้งแต่ปี 2547 ขณะที่งานวิจัยของ Guttmacher Institute (Chae et al., PLOS ONE) ที่ศึกษา 28 ประเทศรายได้ต่ำ-ปานกลาง พบว่าใน 11 จาก 12 ประเทศเอเชียที่มีข้อมูล 73–85% ของการทำแท้งเกิดในผู้หญิงที่มีลูกตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป
เมื่อพิจารณาในบริบทไทย: ปี 2568 ประเทศไทยมีเด็กเกิดใหม่เพียง 416,574 คน ต่ำสุดในรอบ 75 ปี (สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง) เป็นปีที่ 5 ที่คนตายมากกว่าคนเกิด ผลสำรวจของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล (2568) พบว่าผู้หญิงไทยเพียง 53% บอกว่าจะมีลูกหากอยู่ใน สถานะที่พร้อม โดยปัจจัยหลักคือสถานะทางเศรษฐกิจ ขณะที่เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดของรัฐอยู่ที่ 600 บาทต่อเดือน เทียบกับต้นทุนเลี้ยงดูจริงที่ 2,500–5,000 บาทต่อเดือน
ข้อมูลของพักใจตั้งคำถามที่นโยบายส่งเสริมการมีลูกของไทยปัจจุบันยังไม่ตอบ — กลุ่มที่ตัดสินใจไม่ขยายครอบครัวคือผู้หญิงที่เคยเป็นแม่แล้ว ไม่ใช่ผู้หญิงที่ยังไม่เคยมีลูก ระบบรองรับครอบครัวที่มีลูกแล้วเพียงพอหรือไม่ในการให้พวกเธอเลือกมีลูกเพิ่ม คือคำถามที่ข้อมูลนี้นำเสนอ
การกระจายตัวทางภูมิศาสตร์
n = 6,252 จาก zipcode
ผู้รับบริการครอบคลุม 77 จาก 77 จังหวัด มากกว่าครึ่งอยู่นอกเขตเมืองใหญ่
Top 15 จังหวัด
16.3%
10.4%
5.1%
4.6%
3.8%
3.6%
3.4%
2.8%
2.0%
2.0%
1.8%
1.8%
1.7%
1.7%
1.7%
ข้อสังเกต
50.9% ของผู้รับบริการอยู่นอกกรุงเทพ-ปริมณฑล-EEC การกระจายตัวที่ครบ 77 จังหวัดนี้สะท้อนว่าการตั้งครรภ์ไม่พร้อมไม่ได้จำกัดอยู่ในเขตเมืองใหญ่ และบริการ telemedicine ช่วยลดข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์ในการเข้าถึงบริการได้จริง
สุขภาพจิต
n = 474 จากแบบประเมิน PHQ-9 · % ที่มีอาการ “บางวัน” ขึ้นไป
ภาวะซึมเศร้าและความคิดฆ่าตัวตายสูงในทุกกลุ่มอายุ และสูงที่สุดในวัยรุ่น
73.0%
69.2%
58.6%
57.4%
52.7%
48.3%
40.1%
31.9%
25.3%
ความคิดฆ่าตัวตายแยกตามช่วงอายุ
ซึมเศร้า
คิดฆ่าตัวตาย/ทำร้ายตัวเอง
66.7%
43.1%
63.9%
27.0%
55.6%
21.4%
52.7%
23.7%
57.1%
19.8%
ข้อสังเกต
ภาวะสุขภาพจิตของผู้รับบริการพักใจสูงในทุกมิติ — 73% เหนื่อยล้า, 69% นอนไม่หลับ, 58.6% มีอาการซึมเศร้า พักใจไม่สามารถระบุได้ว่าอาการเหล่านี้เกิดขึ้นก่อนหรือหลังการตั้งครรภ์ไม่พร้อม
ความคิดฆ่าตัวตายในกลุ่มอายุ ≤19 ปีอยู่ที่ 43.1% — สูงกว่าทุกกลุ่มอายุอื่น (19–27%) มากกว่า 2 เท่า ในเชิงสัดส่วน ข้อมูลนี้ชี้ว่ากลุ่มเยาวชนเปราะบางกว่ากลุ่มอื่นในมิติสุขภาพจิตอย่างมีนัยสำคัญ
พักใจตอบสนองต่อข้อมูลนี้ด้วยการขยายบริการเป็น 24 ชั่วโมง และมุ่งเน้นการ “เคียงข้างทุกการตัดสินใจ” ไม่ใช่เพียงการให้บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยเท่านั้น
ระบบสนับสนุนในการตัดสินใจ
n = 1,639
ครึ่งหนึ่งระบุคู่รักเป็นคนใกล้ชิด ผู้ชายในครอบครัวสายเลือดแทบไม่ปรากฏในระบบ support
50.1%
11.0%
9.9%
9.2%
1.6%
1.1%
17.1%
ข้อสังเกต
50.1% ระบุคู่รักหรือสามีเป็นคนใกล้ชิดที่สุดในสถานการณ์นี้ ขณะที่ผู้ชายในครอบครัวฝั่งสายเลือด (พ่อ+พี่ชาย) ปรากฏรวมกัน ไม่ถึง 3% ตัวเลขนี้สะท้อนช่องว่างของการสื่อสารในครอบครัวไทย
ในเชิงกฎหมาย ตามกฎหมายไทย ผู้เยาว์อายุไม่เกิน 18 ปี จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองสำหรับหัตถการทางการแพทย์ และ ผู้เยาว์อายุไม่เกิน 15 ปี ต้องได้รับความยินยอมจากครอบครัวในการยุติการตั้งครรภ์ ข้อมูลที่แสดงว่ากลุ่มอายุน้อยมีอุปสรรคในการสื่อสารกับครอบครัว อาจหมายความว่าพวกเธอเข้าถึงบริการที่ถูกกฎหมายและปลอดภัยได้ยากกว่ากลุ่มอื่น พักใจมองว่านี่เป็นช่องว่างที่ระบบบริการและครอบครัวควรร่วมกันแก้ไข
อายุครรภ์เมื่อเข้ารับบริการ
n = 1,639
ผู้รับบริการกว่าครึ่งมาที่อายุครรภ์ ≤6 สัปดาห์ ซึ่งโดยทั่วไปปลอดภัยกว่า
51.6%
32.5%
14.1%
1.8%
ข้อสังเกต
โดยทั่วไปการยุติการตั้งครรภ์ในช่วงอายุครรภ์น้อยมีความปลอดภัยทางการแพทย์สูงกว่า การที่ 51.6% ของผู้รับบริการมาที่อายุครรภ์ ≤6 สัปดาห์ อาจสะท้อนว่าการมีบริการที่เข้าถึงได้โดยไม่ต้องเดินทาง ไม่ต้องลางาน และรักษาความเป็นส่วนตัวได้ เป็นปัจจัยที่ช่วยให้ผู้หญิงสามารถดำเนินการได้ในช่วงเวลาที่ปลอดภัยที่สุด
เกี่ยวกับพักใจคลินิก
พักใจคลินิก เป็นสถานพยาบาล telemedicine ที่ให้บริการยุติการตั้งครรภ์ ฟรีด้วยสิทธิบัตรทอง (ภายใต้เครือข่าย สปสช.) ตั้งแต่การให้คำปรึกษาทางเลือกผู้หญิงท้องไม่พร้อม ไปจนถึงบริการยุติการตั้งครรภ์ด้วยยา ภายในกรอบกฎหมายไทย
ให้บริการ 24 ชั่วโมง ครอบคลุม 77 จังหวัด ของประเทศไทย เพื่อให้เป็นทางเลือกให้หญิงไทยเข้าถึงบริการที่ปลอดภัย โดยลดแรงกดดันถูกตัดสินจากค่านิยมทางสังคม
วิธีการเก็บข้อมูล
- ที่มาฐานข้อมูลผู้รับบริการพักใจคลินิก ที่ผ่านการลบข้อมูลส่วนตัวและรวมเป็นสถิติแล้ว
- ตัวอย่างรวมกว่า 12,000 ราย ตั้งแต่ก่อนปี 2567 ถึงต้นปี 2569
- ตัวอย่างเชิงลึก~8,400 ราย ที่มีข้อมูลอายุและจำนวนบุตรครบ
- PHQ-9474 ราย
- ข้อมูลภูมิศาสตร์6,252 ราย ครอบคลุม 77 จังหวัด
- อายุครรภ์1,639 ราย จากปี 2567
เอกสารอ้างอิง
- 01Chae, S., Desai, S., Crowell, M., & Sedgh, G. (2017). Characteristics of women obtaining induced abortions in selected low- and middle-income countries. PLOS ONE. (Guttmacher Institute)
- 02Centers for Disease Control and Prevention. Abortion Surveillance — United States, 2019.
- 03สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2569). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร ปี 2568.
- 04สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2568). รายงานสถานการณ์ประชากรไทยและผลสำรวจความเห็นประชากรไทยต่อนโยบายประชากร.
- 05The Active / Thai PBS. (2569). สิ้นชาติ? อัตราเกิดต่ำเป็นประวัติการณ์ งบประมาณ-สวัสดิการเพื่อเด็กไทยอยู่ไหน?