ยุติการตั้งครรภ์ (ทำแท้ง) บาปไหม — รวมมุมมองที่มีอยู่จริง เพื่อให้คุณตัดสินใจเอง

บทความนี้ไม่ตอบแทนคุณว่าบาปหรือไม่บาป และไม่ได้เขียนขึ้นเพื่อโน้มน้าวไปทางใดทางหนึ่ง หน้าที่ของมันคือวางข้อมูลแต่ละด้านให้ครบ แล้วให้คุณตัดสินใจ

คำถามนี้ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นคนไม่ดี

คนที่พิมพ์คำว่า “บาปไหม” ลงไปในช่องค้นหาตอนตีสอง มักเป็นคนที่กำลังชั่งน้ำหนักในใจอย่างจริงจัง

พักใจอยากบอกไว้ตั้งแต่บรรทัดแรกว่า การตั้งคำถามกับสิ่งที่ตัวเองกำลังจะทำ คือสัญญาณของคนที่คิดรอบคอบ และคุณไม่ได้ถามอยู่คนเดียว คำนี้ถูกค้นหาหลักพันครั้งต่อเดือนในประเทศไทย เพียงแต่ไม่เคยมีใครพูดออกมา

มุมมองที่มีอยู่จริงในสังคมไทย

เวลาคุณค้นคำนี้ คุณจะเจอคำตอบที่ขัดกันเอง เพราะมันเป็นคำถามเรื่องความเชื่อ และความเชื่อของแต่ละคนต่างกันจริง ๆ ข้างล่างนี้คือมุมหลัก ๆ ที่มีอยู่ เรียงไว้ให้อ่านครบทั้งสองด้าน

มุมที่มองว่าเป็นบาป

ในกรอบพุทธศาสนาสายที่ยึดพระวินัยและศีลข้อแรกอย่างเคร่งครัด การยุติการตั้งครรภ์ถูกจัดว่าเข้าข่ายปาณาติบาต คือการทำลายชีวิต โดยถือว่าชีวิตเริ่มนับตั้งแต่ปฏิสนธิ และน้ำหนักของกรรมขึ้นกับเจตนาของผู้กระทำ

นี่เป็นจุดยืนที่พระสงฆ์และครูบาอาจารย์หลายท่านสอนไว้ และเป็นเหตุผลที่คนไทยจำนวนมากรู้สึกหนักใจกับเรื่องนี้ พักใจไม่ได้มองว่าความเชื่อนี้ผิด มันคือหลักที่คนจำนวนมากใช้ดำเนินชีวิตอยู่จริง

มุมที่มองต่างออกไป

ในสายพุทธเองก็มีผู้ที่เสนอกรอบคิดอีกแบบ อาจารย์อวยพร เขื่อนแก้ว ผู้ก่อตั้งศูนย์ผู้หญิงเพื่อสันติภาพและความยุติธรรม วิเคราะห์เรื่องนี้ด้วยหลักอริยสัจสี่ และเสนอว่าบาปที่แท้จริงคือการเบียดเบียนและการไม่เกื้อกูล ซึ่งในมุมของท่าน ควรพิจารณาไปถึงฝ่ายชายที่ไม่รับผิดชอบ ระบบการศึกษา ครอบครัว และสังคมที่ตีตราผู้หญิงด้วย ไม่ใช่มองเฉพาะตัวผู้หญิง

ข้อเสนอนี้เป็นความเห็นของท่าน ไม่ใช่ข้อยุติของพุทธศาสนา และมีผู้ไม่เห็นด้วยอยู่เช่นกัน

ศาสนาอื่นก็มีจุดยืนของตัวเอง

ศาสนาคริสต์นิกายต่าง ๆ และศาสนาอิสลามต่างมีคำสอนและเงื่อนไขเฉพาะของตนในเรื่องนี้ ซึ่งบางนิกายเข้มงวดกว่าและบางสำนักคิดมีข้อยกเว้น หากคุณนับถือศาสนาใด การถามผู้นำทางศาสนาที่คุณไว้ใจโดยตรงจะได้คำตอบที่ตรงกับหลักของคุณมากกว่าการหาในอินเทอร์เน็ต

ทำไมพักใจไม่ฟันธงให้

พักใจเป็นคลินิก ไม่ใช่ผู้ตัดสินทางศาสนา การฟันว่า “บาป” ก็ดี หรือ “ไม่บาป” ก็ดี ล้วนเป็นการตัดสินแทนคุณทั้งคู่

สิ่งที่พักใจทำได้คือให้ข้อมูลทางการแพทย์และทางกฎหมายที่ถูกต้อง และอยู่ข้าง ๆ ไม่ว่าคุณจะเลือกทางไหน  

กฎหมายกับความเชื่อเป็นคนละเรื่องกัน

หลายคนเอาสองเรื่องนี้มาปนกันจนเครียดกว่าเดิม จึงอยากแยกให้ชัด

ในทางกฎหมายไทย ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 301–305 ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2564 เปิดให้ยุติการตั้งครรภ์ได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยอายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์ทำได้ตามความประสงค์ของหญิง ส่วนเกิน 12 ถึงไม่เกิน 20 สัปดาห์มีขั้นตอนการตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือกเพิ่มเข้ามา

แต่การที่กฎหมายเปิดให้ทำได้ ไม่ได้แปลว่ากฎหมายตอบคำถามเรื่องบาปให้คุณแล้ว กฎหมายกำหนดว่าอะไรผิดหรือไม่ผิดต่อรัฐ ส่วนคำถามเรื่องบาปเป็นเรื่องระหว่างคุณกับความเชื่อของคุณ ซึ่งกฎหมายไม่ได้เข้าไปยุ่ง

ประโยชน์ของการแยกสองเรื่องนี้คือ คุณจะได้ไม่ต้องแบกความกลัวเรื่องถูกดำเนินคดีมาปนกับความกังวลทางใจ แล้วจัดการทีละเรื่อง

งานวิจัยบอกอะไรได้ และบอกอะไรไม่ได้

ก่อนอ่านหัวข้อนี้ อยากให้เข้าใจตรงกันว่า งานวิจัยตอบคำถามเรื่องบาปไม่ได้ มันวัดได้แค่ว่าคนรู้สึกอย่างไรหลังตัดสินใจไปแล้ว ซึ่งเป็นคนละคำถามกันค่ะ

มีงานวิจัยในสหรัฐอเมริกาที่ติดตามผู้หญิงกลุ่มหนึ่งนาน 5 ปีหลังยุติการตั้งครรภ์ ตีพิมพ์ในวารสาร Social Science & Medicine เมื่อ พ.ศ. 2563 พบว่า

• หลังผ่านไป 1 สัปดาห์ 97.5% รู้สึกว่าเป็นการตัดสินใจที่ถูกสำหรับตัวเอง และเมื่อผ่านไป 5 ปี ตัวเลขนี้อยู่ที่ 99%
• อารมณ์ที่ถูกรายงานบ่อยที่สุดคือความโล่งใจ
• ความเข้มข้นของอารมณ์ทุกแบบ ทั้งบวกและลบ ลดลงตามเวลา

ที่ยกมาให้อ่านไม่ใช่เพื่อบอกว่า “เห็นไหม ทำเถอะ” แต่เพื่อให้เห็นว่าสิ่งที่หลายคนกลัว  คือการตัดสินใจครั้งนี้เราอาจจะเสียใจไปตลอดชีวิต ไม่ได้เกิดกับทุกคนค่ะ

“รู้สึกผิด” กับ “ตัดสินใจผิด” เป็นคนละอย่าง

ความรู้สึกผิดเป็นอารมณ์ ส่วนความถูกต้องของการตัดสินใจเป็นการประเมิน สองอย่างนี้เกิดพร้อมกันได้

คนจำนวนหนึ่งรู้สึกเศร้าและโล่งใจในเวลาเดียวกัน อีกคนหนึ่งอาจรู้สึกผิดจริง ๆ และมองว่านั่นคือสิ่งที่ควรรู้สึก ทั้งสองแบบเป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจริง และพักใจไม่ตัดสินว่าแบบไหนถูกกว่ากัน

สิ่งที่อยากให้ระวังมีอย่างเดียว คือถ้าความรู้สึกนั้นเริ่มกระทบการกิน การนอน การทำงาน หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง นั่นคือสัญญาณว่าควรได้คุยกับผู้ให้คำปรึกษาด้านสุขภาพจิต ไม่ว่าคุณจะตัดสินใจไปทางไหนก็ตาม

ถ้าคำตอบของคุณคือ “บาป” แล้วยังไงต่อ

บทความส่วนใหญ่ในอินเทอร์เน็ตจะหยุดตรงที่คุณตอบว่าไม่บาป แล้วพาไปสู่ขั้นตอนต่อไป ซึ่งพักใจจะไม่ทำแบบนั้นนะคะ

ถ้าชั่งดูแล้วคุณสรุปว่าทางนี้ขัดกับความเชื่อของคุณ การตั้งครรภ์ต่อคือทางเลือกที่ดี สิ่งที่ควรรู้คือมีระบบรองรับอยู่จริง ทั้งการฝากครรภ์ การช่วยเหลือระหว่างตั้งครรภ์สำหรับคนที่ยังไม่พร้อม บ้านพักรอคลอด และกระบวนการยกบุตรให้เป็นบุตรบุญธรรมตามกฎหมายสำหรับคนที่ตั้งครรภ์ต่อแต่ยังเลี้ยงเองไม่ไหว

หรือหากคุณตอบคำถามในใจของตัวเองแล้วพบว่าเรายังไม่พร้อม สามารถปรึกษาพักใจได้นะคะ 

5 คำถามที่ช่วยให้ได้คำตอบของตัวเอง

ถ้ารอให้เคลียร์เรื่องบาปจนจบก่อนค่อยตัดสินใจ หลายคนจะติดอยู่ตรงนั้นจนอายุครรภ์เดินไปเรื่อย ๆ ลองใช้ห้าคำถามนี้ จดลงสมุดหรือแอปบันทึกในมือถือก็ได้ 🩺

เรื่องเดียวที่ควรทำไว้ก่อน ไม่ว่าจะเลือกทางไหน

ระหว่างที่ใจยังไม่นิ่ง มีเรื่องหนึ่งที่ช่วยได้ทั้งสองทางเลือก คือ รู้อายุครรภ์ให้ใกล้เคียงที่สุด

ตัวเลขนี้จำเป็นทั้งกับคนที่จะตั้งครรภ์ต่อ เพราะเกี่ยวกับการฝากครรภ์และการดูแล และกับคนที่จะยุติการตั้งครรภ์ เพราะเป็นตัวกำหนดกรอบเวลาตามกฎหมาย

การนับเบื้องต้นเริ่มจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย นับถึงวันนี้เป็นจำนวนสัปดาห์ ถ้าจำวันไม่ได้หรือประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ให้บอกตามตรงตอนปรึกษา แล้วถามแพทย์ว่าในกรณีของคุณจำเป็นต้องตรวจเพิ่มหรือไม่ ✅

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าคนในครอบครัวบอกว่าบาป ควรทำยังไง

คุณไม่จำเป็นต้องเถียงให้ชนะ และไม่จำเป็นต้องเล่าให้ทุกคนฟังพร้อมกัน หลายคนเลือกเล่าให้คนที่ไว้ใจที่สุดก่อนหนึ่งคน บางคนเลือกคุยกับพระหรือผู้นำทางศาสนาที่ตัวเองนับถือ ซึ่งก็เป็นทางที่ใช้ได้เหมือนกัน

อยากรู้คำตอบทางศาสนาจริง ๆ ควรถามใคร

ถามผู้นำทางศาสนาที่คุณนับถือโดยตรงจะตรงกว่า เพราะแต่ละสำนักและแต่ละนิกายตอบไม่เหมือนกัน บทความนี้ทำได้แค่บอกว่ามีมุมไหนอยู่บ้าง ไม่ได้แทนคำตอบจากครูบาอาจารย์ของคุณ

แก้กรรมต้องไปวัดไหน

เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับความศรัทธาส่วนบุคคล พักใจจึงไม่ชี้วัดใดวัดหนึ่ง เลือกที่ที่ทำให้ใจคุณสงบจริง ๆ ไม่ใช่ที่ที่ทำให้กลัวมากขึ้นหรือต้องเสียเงินก้อนใหญ่

ตัดสินใจตั้งครรภ์ต่อ แต่ยังไม่พร้อมเลี้ยง มีทางไหนบ้าง

มีระบบฝากครรภ์ บ้านพักรอคลอด และกระบวนการยกบุตรให้เป็นบุตรบุญธรรมตามกฎหมายรองรับอยู่

ยังไม่ได้ตัดสินใจ ปรึกษาได้ไหม

ได้ค่ะ การปรึกษาคือการทำให้เห็นทางเลือกทั้งหมดให้ครบก่อน ไม่ใช่การผลักให้เลือกทางใดทางหนึ่ง คนจำนวนมากทักมาตอนที่ยังไม่รู้ว่าจะเอายังไงเลย

ตัดสินใจไปแล้วและยังคิดถึงเรื่องนี้อยู่ อ่านอะไรต่อดี

แนะนำบทความเรื่อง การดูแลใจหลังยุติการตั้งครรภ์ เขียนไว้สำหรับช่วงหลังตัดสินใจโดยเฉพาะ 💜

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ และไม่ใช่คำวินิจฉัยทางศาสนา มุมมองทางศาสนาที่ยกมาเป็นการรายงานว่ามีจุดยืนใดอยู่บ้าง ไม่ใช่การรับรองจุดยืนใดจุดยืนหนึ่ง การยุติการตั้งครรภ์ทุกวิธีต้องได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อนเสมอ ห้ามใช้ยาเอง ห้ามรับบริการจากผู้ที่ไม่ใช่บุคลากรทางการแพทย์ที่ขึ้นทะเบียน ข้อมูลกฎหมายอ้างอิงประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 301–305 ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2564 และประกาศกระทรวงสาธารณสุขตามมาตรา 305 (5) พ.ศ. 2565